„Ciemno wszędzie, głośno wszędzie…” – niezwykłe Narodowe Czytanie „Dziadów” w Dębicy

26

września

2026

„Ciemno wszędzie, głośno wszędzie… bo Dębica „Dziady” czytać będzie!” – tegoroczne hasło Narodowego Czytania stało się zapowiedzią wydarzenia, które 25 września 2026 roku w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Dębicy połączyło literaturę, teatr, muzykę i wyjątkową atmosferę wspólnego spotkania. „Dziady” Adama Mickiewicza zabrzmiały tego dnia nie tylko jako jeden z najważniejszych utworów polskiego romantyzmu, ale przede wszystkim jako żywy, poruszający tekst, który nadal potrafi skupiać wokół siebie ludzi.

Tegoroczne Narodowe Czytanie w Dębicy zostało pomyślane jako literacko-teatralne widowisko. Fragmenty kolejnych części dramatu przeplatały się ze scenicznymi interpretacjami, muzyką i obrazem, a przestrzeń biblioteki na kilka godzin zmieniła się w miejsce nawiązujące klimatem do tajemniczego świata Mickiewiczowskich „Dziadów”.

Wydarzenie rozpoczął prolog z Adamem Mickiewiczem „przybywającym z zaświatów”, w którego wcielił się Wiesław Przybysz, wicedyrektor Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Dębicy. Było to symboliczne zaproszenie uczestników do wejścia w świat dramatu – pełen pytań o pamięć, miłość, odpowiedzialność, wolność i los człowieka.

Szczególnym elementem tegorocznej odsłony Narodowego Czytania była rozbudowana część artystyczna przygotowana z udziałem Grupy Artystycznej SAFO Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy oraz Grupy Teatralnej „TALIA” z II Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Jana Twardowskiego w Dębicy.

Młodzi artyści wcielili się m.in. w Guślarza, Pasterkę, Józia i Rózię, Zosię, Widmo Złego Pana oraz towarzyszące mu ptactwo, tworząc sugestywną inscenizację II części „Dziadów”. Obie grupy stworzyły również chór, dzięki któremu jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiej literatury zyskało szczególną teatralną oprawę.

Ogromne podziękowania kierujemy do Katarzyny Lamberskiej-Kot – nauczycielki języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym w Dębicy, autorki scenariusza i reżyserki Narodowego Czytania, za twórczą koncepcję, przygotowanie wykonawców, niezwykłą wrażliwość artystyczną i ogrom pracy włożony w stworzenie całego widowiska.

W IV części „Dziadów” postać Gustawa stworzył Dawid Pikor, natomiast w rolę Księdza wcielił się Jan Moskal.

Wyjątkowo mocno zabrzmiały również fragmenty III części dramatu. Piotr Moskal, reprezentujący Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej, wystąpił jako Konrad, a Marcin Waniewski wcielił się w Frejenda, Głos Diabła oraz Literata II. Łukasz Paluch, Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Dębickiego, wystąpił jako ks. Lwowicz, a Dawid Cisło jako Żegota.

Na scenie pojawili się także Paweł Hayn w rolach Jakuba i Zenona Niemojewskiego, Artur Getler jako Tomasz i Kamerjunkier, Bartosz Piechota jako Adolf oraz Tomasz Czapla – Dyrektor Muzeum Regionalnego w Dębicy, który stworzył przejmującą kreację Jana Sobolewskiego.

W scenach „Salonu warszawskiego” wystąpili również Grzegorz Nowacki jako Hrabia oraz Grzegorz Gawle w roli Jenerała.

W postacie Dam wcieliły się przedstawicielki Starostwa Powiatowego w Dębicy: Aneta Sękowska – Dyrektor Wydziału Kultury, Turystyki, Sportu i Promocji Starostwa Powiatowego w Dębicy, Anna Wilczyńska – Dyrektor Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Dębicy oraz Bożena Klocek – Skarbnik Powiatu Dębickiego.

Szczególną rolę przyjął także Piotr Chęciek – Starosta Powiatu Dębickiego, który wcielił się w postać Wysockiego.

Dziękujemy każdej z tych osób za przyjęcie zaproszenia i odwagę wejścia w Mickiewiczowski świat. Dzięki Państwa interpretacjom klasyczny tekst przestał być jedynie lekturą – stał się żywym spotkaniem z historią, emocjami i polską kulturą.

Narodowe Czytanie po raz kolejny pokazało, że literatura potrafi łączyć przedstawicieli różnych środowisk, instytucji i pokoleń.

Szczególne słowa wdzięczności kierujemy do Mateusza Kutrzeby – Burmistrza Miasta Dębicy, za współorganizację wydarzenia, życzliwość, wsparcie i zaangażowanie w inicjatywy, które budują kulturalną wspólnotę naszego miasta.

Wyrazy wdzięczności składamy Grupie Artystycznej SAFO Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy oraz Grupie Teatralnej „TALIA” z II LO im. ks. Jana Twardowskiego w Dębicy. Wasz talent, energia, przygotowanie i sceniczna wrażliwość sprawiły, że „Dziady” zabrzmiały z wyjątkową siłą.

Dziękujemy również wszystkim wykonawcom:

Z całego serca dziękujemy wszystkim, którzy przyjęli zaproszenie do wspólnego czytania i wcielili się w bohaterów dramatu:

Dawid Pikor – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy – w roli Gustawa,

mł. bryg. Jan Moskal – funkcjonariusz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy – w roli Księdza,

kpt. Piotr Moskal – starszy specjalista w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Dębicy – w roli Konrada,

Marcin Waniewski – aktor dębickiego Teatru „Kurtyna” działającego przy Miejskim Ośrodku Kultury w Dębicy – jako Frejend, Głos Diabła i Literat II,

Łukasz Paluch – Prezes Zarządu Administracji Domów Mieszkalnych Sp. z o.o. w Dębicy oraz Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Dębickiego – w roli ks. Lwowicza,

Dawid Cisło – Kierownik Zespołu Świadczeń, Zamówień i Kontroli Centrum Usług Społecznych Miasta Dębica – w roli Żegoty,

Paweł Hayn – Radny Rady Miejskiej w Dębicy – w rolach Jakuba i Zenona Niemojewskiego,

Artur Getler – Kustosz Muzeum Regionalnego w Dębicy – jako Tomasz i Kamerjunkier,

Bartosz Piechota – związany z działalnością artystyczną Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy – w roli Adolfa,

Tomasz Czapla – Dyrektor Muzeum Regionalnego w Dębicy – w roli Jana Sobolewskiego,

Grzegorz Nowacki – Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 12 im. Armii Krajowej w Dębicy – w roli Hrabiego,

Grzegorz Gawle – Inspektor w Biurze Budowy i Remontów Dróg Urzędu Gminy Dębica – w roli Jenerała,

Aneta Sękowska – Dyrektor Wydziału Kultury, Turystyki, Sportu i Promocji Starostwa Powiatowego w Dębicy – w roli Damy,

Anna Wilczyńska – Dyrektor Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Dębicy – w roli Damy,

Bożena Klocek – Skarbnik Powiatu Dębickiego – w roli Damy,

Piotr Chęciek – Starosta Powiatu Dębickiego – w roli Wysockiego.

Każda interpretacja, każde wypowiedziane słowo i każda obecność na scenie złożyły się na niepowtarzalny charakter tego spotkania.

„Narodowe Czytanie nie ograniczyło się wyłącznie do sceny. Przygotowaliśmy przestrzeń, która pozwalała uczestnikom wejść jeszcze głębiej w świat dramatu.

Na gości czekały m.in. „Duchometr”, „Herbatka z zaświatów”, Stół Guślarza oraz fotobudka „Ekipa z zaświatów”. Klimatyczna scenografia, światło, rekwizyty i dekoracje sprawiły, że cała przestrzeń wydarzenia nawiązywała do tajemniczego, pełnego symboliki świata „Dziadów”.

Było nastrojowo, momentami mrocznie, ale przede wszystkim niezwykle literacko.

Dziękujemy wszystkim instytucjom i osobom, które pomagały nam organizacyjnie i technicznie, wszystkim zaproszonym gościom, przedstawicielom samorządu, kultury i oświaty oraz mediom towarzyszącym wydarzeniu.

A przede wszystkim dziękujemy naszej publiczności – mieszkańcom Dębicy, młodzieży, nauczycielom, czytelnikom i wszystkim miłośnikom literatury, którzy byli tego dnia z nami.

Bo Narodowe Czytanie ma sens właśnie wtedy, gdy książka staje się pretekstem do spotkania człowieka z człowiekiem.

Do zobaczenia za rok!

Tegoroczne spotkanie z „Dziadami” pokazało po raz kolejny, że klasyka nie musi być odległa ani zamknięta na kartach podręczników. Może poruszać, zaskakiwać, bawić, skłaniać do refleksji i tworzyć wspólnotę.

Dziękujemy wszystkim, którzy razem z nami stworzyli Narodowe Czytanie 2026 w Dębicy.

Dzięki Wam Narodowe Czytanie znów zyskało inny, wyjątkowy wymiar.

I choć tego dnia rzeczywiście było trochę „ciemno wszędzie, głucho wszędzie”, jedno było pewne – w Dębicy Mickiewicz zabrzmiał naprawdę głośno.